Zeytinyağı nasıl saklanır sorusunun kısa cevabı şu: karanlık, serin ve kapağı sıkıca kapalı bir yerde, kokulu maddelerden uzakta. Ocağın yanı, pencere önü ve fırının üstü yağ için en kötü yerlerdir. Doğru saklanan natürel sızma zeytinyağı tadını ve kokusunu uzun süre korur.
Zeytinyağı aslında zeytinin suyudur ve her meyve suyu gibi zamanla değişir. Bu değişimi hızlandıran üç şey var: ışık, ısı ve hava. Neyse ki hepsine karşı alabileceğiniz önlemler basit.
Zeytinyağının üç düşmanı: ışık, ısı ve hava
Işık
Güneş ışığı ve uzun süre doğrudan gelen yapay ışık, yağın oksitlenmesini hızlandırır. Şeffaf şişede pencere önünde duran bir yağ çok daha çabuk bayatlar. Bu yüzden koyu renkli cam şişe ya da teneke seçin ve yağı kapaklı bir dolapta tutun.
Isı
Sıcaklık arttıkça yağın bozulması da hızlanır. Ocağın hemen yanındaki raf, fırının üstü, bulaşık makinesinin yanı ya da kalorifer peteğine yakın dolaplar yağ için uygun değildir. Mutfağınızın en serin dolabını ya da kileri tercih edin.
Hava
Havadaki oksijen, yağın zamanla oksitlenmesine yol açar. Kapağı açık bırakılan ya da yarısı boşalmış bir kapta yağ havayla daha çok temas eder. Her kullanımdan sonra kapağı kapatın, büyük kapları açtıktan sonra da yağı küçük şişelere bölün.
Zeytinyağı nasıl saklanır: evde doğru yer ve doğru kap
Mutfakta birkaç küçük alışkanlık, yağın ömrünü belirgin biçimde uzatır:
- Yer: Ocaktan ve fırından uzak, güneş görmeyen, kapaklı bir dolap ya da kiler.
- Kap: Koyu renkli cam şişe ya da teneke. Uzun süre saklayacağınız yağı plastik kaplara aktarmayın.
- Kapak: Her kullanımdan sonra sıkıca kapalı.
- Komşular: Zeytinyağı koku çeker. Sabun, deterjan, çamaşır suyu, baharat, soğan ve sarımsak gibi kokulu şeylerin yanına koymayın.
- Yağdanlık: Küçük, koyu renkli ve kapaklı olsun. Birkaç günde bitecek kadar doldurun ve yeni yağı eklemeden önce yağdanlığı yıkayıp iyice kurutun.
Sabunla zeytinyağını ayrı tutma önerisi size ilk duyduğunuzda garip gelebilir, ama kiler raflarında ikisinin yan yana durduğu çok olur. Siparişinizde el yapımı sabunlarımızdan da varsa, kutuyu açınca sabunları banyoya, yağı mutfağa ayırın.
Teneke mi şişe mi?
İki ambalaj da yağı ışıktan korur; aralarındaki fark daha çok ne kadar yağ kullandığınızla ilgilidir. Aşağıdaki tablo seçim yaparken işinizi kolaylaştırabilir.
| Özellik | Teneke | Koyu renkli cam şişe |
|---|---|---|
| Işıktan korunma | Hiç ışık geçirmez | Koyu cam ışığın büyük kısmını keser |
| Hava ile temas | Açıldıktan sonra yağ azaldıkça içindeki hava artar | Daha kısa sürede biter, yağ havayla daha az kalır |
| Kullanım | Doğrudan dökmek zordur, küçük şişeye aktarmak gerekir | Mutfakta ve sofrada doğrudan kullanılır |
| Kimler için uygun | Kalabalık aileler, yemekte bol yağ kullananlar | Az tüketenler, yağı çoğunlukla çiğ kullananlar |
| Açıldıktan sonra | Yağı küçük koyu şişelere bölün, tenekeyi sıkıca kapatın | Kapağı her kullanımda kapatın, ışıktan uzak tutun |
Yağımızı 5 litrelik teneke ve koyu renkli şişelerle sunuyoruz. Yağı az ama sık kullanıyorsanız 500 ml tombul şişe pratik bir seçimdir. Tenekeyi tercih ederseniz açtığınız gün yağı birkaç koyu şişeye bölmenizi öneririz.
Ambalajı seçerken en pratik ölçü, yağı ne kadar sürede bitireceğinizdir. Evde bir ayda ne kadar yağ kullandığınızı bir kez not edin. Açtıktan sonra birkaç ay içinde bitirebileceğiniz ambalaj, sizin için doğru boydur.
Raf ömrü ve açıldıktan sonra tüketim süresi
Ayvalık Natürel Sızma Zeytinyağımızın raf ömrü, dolum tarihinden itibaren 24 aydır. Bu süre, ambalajı açılmamış ve doğru koşullarda saklanmış yağ için geçerlidir. Etiketteki dolum tarihine bakarak yağın ne kadar taze olduğunu kendiniz de hesaplayabilirsiniz.
Açtığınız şişe ya da teneke artık havayla temas eder. Bu yüzden açılmış yağı çok bekletmeden, birkaç ay içinde tüketmek en iyisidir. Erken hasat yağlarda zamanla acılık ve yakıcılık yumuşar; bu, yağın bozulduğunu göstermez.
Saklarken sık yapılan hatalar
Yağın tadını çoğu zaman fark etmeden yapılan küçük alışkanlıklar bozar. En sık karşılaştıklarımız şunlar:
- Yağdanlığı ocağın hemen yanında, her gün ısınan bir rafta tutmak
- Eski yağ bitmeden yağdanlığa yeni yağ eklemek
- Kızartmada kullanılmış yağı taze yağın şişesine geri dökmek
- Tenekeyi aylarca her gün açıp kapamak
- Şişeyi kapağı gevşek ya da açık bırakmak
Bunların çözümü basit: yağı ısıdan uzak tutun, kullanılmış yağla taze yağı ayırın ve kapağı her seferinde kapatın. Birkaç hafta içinde bunlar kendiliğinden alışkanlığa dönüşür.
Zeytinyağının bozulduğu nasıl anlaşılır?
Bozulmuş zeytinyağını çoğu zaman burnunuz hemen fark eder. Şu belirtilere dikkat edin:
- Eski ceviz, boya, mum ya da bayat kuruyemiş kokusu
- Taze yeşil kokunun tamamen kaybolması, yavan ve ağır bir tat
- Küf ya da sirke kokusu
Soğukta bulanıklaşan ya da kısmen donan yağ ise bozulmuş değildir. Oda sıcaklığında bir süre bekleyince yeniden berraklaşır. Natürel sızma bir yağı kokusundan ve tadından nasıl tanıyacağınızı natürel sızma zeytinyağı nasıl anlaşılır yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
Zeytinyağı buzdolabında saklanır mı?
Gerek yoktur. Soğukta yağ bulanıklaşır ve koyulaşır, her kullanımdan önce ısınmasını beklemeniz gerekir. Serin ve karanlık bir dolap yağı korumak için yeterlidir.
Zeytinyağı ne kadar süre saklanabilir?
Yağımızın raf ömrü, açılmamış ambalajda dolum tarihinden itibaren 24 aydır. Ambalajı açtıktan sonra ise birkaç ay içinde tüketmenizi öneririz. Böylece yağın en taze hâlinin tadını çıkarırsınız.
Zeytinyağı plastik şişede saklanır mı?
Kısa süreli kullanımda sorun çıkmasa da uzun süre saklayacağınız yağ için plastik yerine koyu renkli cam ya da teneke tercih edin. Cam ve teneke yağı dış kokulardan ve ışıktan daha iyi korur.
Açılmış teneke nasıl saklanır?
Tenekeyi açtığınız gün yağı birkaç koyu renkli cam şişeye, ağzına kadar doldurarak bölün. Şişeleri sıkıca kapatıp serin ve karanlık bir dolaba kaldırın, birini mutfakta kullanın. Böylece tenekeyi her gün açıp kapamanız gerekmez ve yağ havayla daha az buluşur.
Zeytinyağını korumak için özel bir ekipmana ihtiyacınız yok: koyu bir kap, serin bir dolap ve sıkı bir kapak yeter. Bu üçüne dikkat ettiğinizde şişenin son damlası da ilk günkü tazeliğe yakın kalır.
